www.verkouden.nl

Herfst en winter zijn in aantocht, de tijd voor griep en verkoudheid breekt weer aan. De website www.verkouden.nl van Boehringer Ingelheim is volgens de website zelf ’De informatiebron over hoest en verkoudheid’. En voor alle kwalen bij verkoudheid heeft Boehringer Ingelheim een product beschikbaar. Eén van deze middelen is Bisolviral, een medisch hulpmiddel met Carragelose®, volgens de website een ’natuurlijke substantie door extractie verkregen uit rode algen’. Bisolviral is geen bekend product bij de behandeling van verkoudheid en dat maakt nieuwsgierig. Wat is het precies en maakt het waar wat het belooft?

Productinformatie. Carragelose is carrageen (een gelvormend polymeer). In Bisoviral zit 1,2 mg/ml carrageen.1 2 Het vormt volgens de fabrikant een dunne beschermende laag op het neusslijmvlies waardoor verkoudheidsvirussen zich niet kunnen vermenigvuldigen. Het zou zo de verspreiding van virussen tegen gaan en uitdroging van het neusslijmvlies voorkomen. In de gebruiksaanwijzing staat bovendien dat door significante reductie van het verkoudheidsvirus de duur van de verkoudheid wordt verkort (de website geeft aan met 92%). Klinische onderzoeken tonen volgens de fabrikant dat de verkoudheidsklachten door het gebruik verminderen. Bisolviral kan worden gebruikt bij verkoudheid, maar ook om geïrriteerd neusslijmvlies te bevochtigen. De dosering is drie maal per dag één verstuiving in elk neusgat. Het heeft geen bijwerkingen.3 De prijs voor een flesje van 20 ml is ongeveer € 10 volgens de websites van verschillende drogisterijen.

Klinisch onderzoek. Er is een drietal onderzoeken terug te vinden naar het gebruik van carrageenneusspray bij verkoudheid.1 2 4 Eén van deze onderzoeken betreft een vooronderzoek van een groter onderzoek en wordt daarom niet besproken.4 De andere twee zijn gerandomiseerde dubbelblinde onderzoeken waarbij carrageenneusspray (1,2 mg/ml) wordt vergeleken met een neusspray met fysiologische zoutoplossing. Het eerste onderzoek bij 180 kinderen liet geen significant verschil zien op het primaire eindpunt, namelijk een symptoomreductie tussen dag twee en zeven.2 In het tweede onderzoek bij volwassenen (203 pat.) werd een ander primair eindpunt gekozen, namelijk de ziekteduur. Alleen de resultaten van viruspositieve patiënten werden meegenomen. De resultaten waren alleen significant bij een per-protocolanalyse (11,6 dg. (carrageengroep) en 13,7 dg. (placebogroep)), in de ’intention-to-treat’-analyse werd geen significant verschil gevonden tussen carrageen en placebo. Een per-protocolanalyse geeft overigens eerder een positieve uitkomst dan een intention-to-treat-analyse (Gebu 2012; 46: 85-92). In dit tweede onderzoek werd ook gekeken naar de virusconcentraties bij patiënten. De afname tussen dag 0 en dag 3/4 bleek significant te verschillen in het voordeel van carrageen. Dit ging echter niet samen met een significante symptoomreductie, wel was de symptoomreductie een halve dag eerder merkbaar in de carrageengroep.1 Grootste kanttekening bij dit laatste onderzoek is dat alleen de resultaten van patiënten waarbij een verkoudheidsvirus was aangetoond, werden meegenomen. In de praktijk zal een patiënt die naar de drogist gaat voor een verkoudheidsmiddel niet weten of hij viruspositief is of niet. De gevonden effectiviteit zal daarmee in de praktijk niet haalbaar zijn.

Conclusie. Op de website wordt uitgebreid aandacht besteed aan de positieve cijfers uit het klinische onderzoek. Maar wat zegt een reductie in virusconcentraties als die niet leidt tot verschillen in klachten of in de duur van de klachten? Er zijn dus vraagtekens te zetten bij de klinische relevantie van dit middel. De uitgebreide informatie over verkoudheid op de website geeft de schijn van objectiviteit, maar maakt het niet anders dan het is: reclame voor de producten van Boehringer Ingelheim.


  1. Ludwig M, et al. Efficacy of a carrageenan nasal spray in patients with common cold: a randomized controlled trial. Respiratory Research 2013; 14: 124-134.
  2. Fazekas T, et al. Lessons learned from a double-blind randomized placebo-controlled study with a iota-carrageenan nasal spray as medical device in children with acute symptoms of common cold. BMC Complementary and Alternative Medicine 2012; 12: 147-154.
  3. Productinformatie Bisolviral, via: http://www.boehringer-ingelheim.nl/content/dam/internet/opu/nl_NL/documents/CHCprodinfo/Bijsluiter_Bisolviral_Antivirus_Spray.pdf.
  4. Eccles R, et al. Efficacy and safety of an antiviral iota-carrageenan nasal spray: a randomized, double-blind, placebo-controlled exploratory study in volunteers with early symptoms of the common cold. Respiratory Research 2010; 11: 108-117.

Auteurs

  • mw M.A.E. Nieuwhof