www.strattera.nl

Wolfgang Amadeus Mozart, Pablo Picasso en Ludwig van Beethoven waren beroemdheden met ’Attention-Deficit and Hyperactivity Disorder’ (ADHD). Walt Disney en Leonardo da Vinci ook. Zo staan ruim dertig beroemdheden vermeld onder het kopje ’Beroemd en ADHD’ in de patiënteninformatie over Strattera® (atomoxetine).1 Verleidend informeert fabrikant Eli Lilly de patiënt. Deze en andere patiëntenpublicaties zijn beschikbaar voor zorgverleners via www.strattera.nl.
Atomoxetine is geregistreerd voor de ’behandeling van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) bij kinderen van zes jaar en ouder en adolescenten, in combinatie met psychotherapeutische en/of pedagogische maatregelen’.2 Voor deze indicatie is atomoxetine sinds december 2004 geregistreerd. Oorspronkelijk had de fabrikant het middel als antidepressivum op de markt gebracht (Gebu 2012; 46; 148-150).

Alle dagen heel druk. Er is geen gouden standaard voor normaal gedrag en ook niet voor ADHD. Voor het stellen van de diagnose ADHD ontbreken objectieve onderzoeken. Iemand krijgt het etiket ’ADHD’ (in de volksmond Alle Dagen Heel Druk) als hij of zij voldoet aan een aantal gedragskenmerken (Gebu 2012; 46: 121-129). De betrouwbaarheid van de diagnose staat vanwege de subjectiviteit regelmatig ter discussie. En daar zit ruimte voor de fabrikant. De voorlichting richting patiënt kan een behoefte kweken of (h)erkenning opleveren.
De behandeling met geneesmiddelen komt volgens de geregistreerde indicatie pas in aanmerking als niet-medicamenteuze behandelingen niet of onvoldoende effect sorteren. Toch ervaren artsen tegenwoordig al eerder druk van ouders en/of school om geneesmiddelen voor te schrijven. Maatschappelijk debat over de grenzen van ADHD en het indicatiegebied van medicatie blijft daarom nodig.

Toegevoegde waarde? ’Een product zonder toegevoegde waarde’ was het oordeel over atomoxetine in 2006 (Gebu 2006; 40: 104-105). Methylfenidaat (merkloos, Concerta®, Equasym®, Medikinet®, Ritalin®) heeft, ofschoon er zorgen blijven bestaan over de veiligheid op de lange termijn, de voorkeur boven atomoxetine. Dit vanwege onder meer de kosten en onduidelijkheid over de werkzaamheid en de bijwerkingen van atomoxetine. Atomoxetine veroorzaakt voornamelijk hoofdpijn en eetlustremming en gebruik van het middel is bovendien geassocieerd met levertoxiciteit en suïcidaliteit, soms met fatale gevolgen. Ten slotte wordt atomoxetine in verband gebracht met groeiremming (Gebu 2012; 46; 121-129). Levertoxiciteit en suïcidaliteit zijn in 2005 verwerkt in de bijsluitertekst (Gebu 2006; 40: 25). In 2011 zijn ernstige cardiovasculaire en/of cerebrovasculaire aandoeningen opgenomen als contra-indicatie (Gebu 2012; 46: 1-8).

Verleidend. De jongerenfolder over Strattera® zwijgt over zelfmoordneigingen en leverbeschadiging. In ander voorlichtingsmateriaal voor patiënten leest u: ’Strattera® verbetert het zelfbeeld en zelfvertrouwen bij adolescenten met ADHD’.1 Het materiaal ziet er verleidelijk en ’glossy’ uit. Voor adolescente patiënten bestaat zelfs een ’starterskit’.


1. Strattera® Flip Chart. Eli Lilly, december 2011.
2. Productinformatie atomoxetine(Strattera®), via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.

Auteurs

  • mw drs N.I.M. van Wetten