www.iocob.nl over Saw palmetto

’Saw palmetto krijgt van IOCOB een groen stoplicht. Er is voldoende onderzoek gedaan naar de veiligheid en de effectiviteit van dit middel bij milde tot matige goedaardige prostaatvergroting’.
Dit is te lezen op www.iocob.nl, de grootste objectieve website voor complementaire en alternatieve geneeskunde, aldus IOCOB zelf. Hoe het middel werkt is niet bekend (Gebu 2013; 47: 72-73). Het betreft een extract van de bessen van de Amerikaanse Saw palmetto ofwel zaagbladpalm Serenoa repens. De aandoening waarvoor het wordt ingezet is benigne prostaathyperplasie. Dit laatste begrip is thans vervangen door aspecifieke mictieklachten (lower urinary tract symptoms (LUTS)) bij mannen (Gebu 2013; 47: 39-46).
Objectief. IOCOB staat voor stichting voor ’Innovatief Onderzoek en onderwijs van COmplementaire Behandelwijzen’. De stichting wil onder meer objectieve informatie over complementaire behandelvormen beschikbaar stellen aan consumenten, gezondheidswerkers en beleidmakers. Ze breekt een lans voor de combinatie van reguliere en alternatieve geneeskunde. In hoeverre doet ze daar haar best voor?
Groen stoplicht. De literatuur waarop IOCOB zich beroept, blijkt te stammen uit de periode 1998 tot 2006. Recentere bronnen ontbreken. De link naar het recentste systematische literatuuroverzicht1 uit de Cochrane-bibliotheek uit 2012 ontbreekt. Een vorige versie van het overzichtsartikel uit 2006 bevat de conclusie: onbewezen effect.2 Wat tonen de resultaten van recentere onderzoeken?
Gering effect. Recent is uitgebreid aandacht besteed aan de medicamenteuze behandeling van aspecifieke mictieklachten bij mannen (Gebu 2013; 47; 39-46). Daarin werd onder meer geconcludeerd dat aspecifieke mictieklachten bij mannen een gunstig natuurlijk beloop hebben en dat het effect van geneesmiddelen gering is. Als aanvulling daarop dient een literatuuroverzicht uit 2012 over de balans tussen werkzaamheid en bijwerkingen van Saw palmetto.
Gelijk aan placebo. Tot 2002 houdt de bewering stand dat S. repens een lichte verbetering geeft van urologische klachten bij mannen met benigne prostaathyperplasie. Gegevens uit 2006 en 2012 weerleggen dat: S. repens werkt niet beter dan een placebo (Gebu 2013; 47: 72-73). IOCOB wil objectieve informatie ontsluiten en inspirerende bronnen aanreiken over alternatieve geneeskunde. Waarom ontbreken dan actuele verwijzingen? Leken en zorgprofessionals laten zich niet zo maar overtuigen.


1. Tacklind J, et al. Serenoa repens for benign prostatic hyperplasia. Cochrane Database Syst Rev 2012: CD001423.
2. Bent S, et al. Saw Palmetto for benign prostatic hyperplasia. N Engl J Med 2006; 354: 557-566.

Auteurs

  • mw drs N.I.M. van Wetten