Wanhopig doch zelfverzekerd

Van diverse kanten staat de positie van de H2-antagonisten onder grote druk. Het voorschrijven van omeprazol (Losec®) is nog steeds sterk in opmars en in diverse landen, zoals over enige tijd ook ons land, komen de H2-antagonisten in de vrije verkoop en worden dan waarschijnlijk niet meer vergoed. Cimetidinetabletten zijn nu al merkloos verkrijgbaar en de overige H2-antagonisten zullen volgen. Tenslotte ziet men de eradicatie van Helicobacter pylori steeds meer als dè oplossing voor ulcera en is deze methode in de praktijk beter toepasbaar gemaakt. In Noorwegen is enige tijd geleden zelfs de indicatie voor de onderhoudsbehandeling van een peptisch ulcus met een H2-antagonist of een protonpompremmer ingeperkt tot die patiënten die geen infectie met H. pylori hebben.1
Wanhopig doch zelfverzekerd wordt getracht het tij te keren. Zo doet de fabrikant van ranitidine (Zantac®) het voorkomen alsof dit middel geen enkele bijwerking zou hebben. Toch lazen we onlangs nog dat bij het Australische bureau voor bijwerkingen tot januari 1995 103 gevallen zijn gemeld van hepatisch dysfunctioneren in samenhang met ranitidine.2 Natuurlijk komen bijwerkingen bij een combinatietherapie van bismutsubcitraat, metronidazol en amoxicilline relatief vaker voor (Gebu 1991; 25: 42-45). Ze zijn echter niet ernstig en kunnen hoogstens 1-2 weken duren. Eradicatie van H. pylori voorkomt veel vaker het optreden van recidieven dan de toepassing van H2-antagonisten. Nieuwere vormen van combinatietherapie geven nog hogere succespercentages en minder bijwerkingen. In vervolg op de bijwerkingencampagne wordt het middel nu alvast gepositioneerd als ware het een drogisterijprodukt waarbij de campagne de absurditeit ten top voert: 'Zantac® Bruis kan binnen drie minuten verstrekkende gevolgen met zich meebrengen. Oorzaak is de opzienbarende verlichting waardoor de gebruiker zich al snel als herboren voelt.' Volgens de verschillende advertenties zou dit leiden tot 'Kilo's afvallen', 'Een volle haardos', 'Vloeiend Russisch' en 'De ideale partner', uiteraard alles binnen drie minuten. Het zijn boodschappen die geen enkele relatie meer hebben met het produkt ranitidine. Informatiewaarde: nul, en een onderschatting van de intelligentie van de voorschrijver en de gebruiker.
Het devies van één van de fabrikanten van cimetidine luidt 'Laat mij maar Tagametten'. Want: 'Dan weet je wat je hebt. Betrouwbaar, voorspelbaar: zonder kuren. Niet voor niets staat Tagamet prominent in steeds meer formularia. En ook de NHG standaard laat er geen twijfel over bestaan. De eerste tegenzet blijft Tagamet®'. Ook hier wordt geappeleerd aan de relatieve onbekendheid met de combinatietherapie. Ten onrechte wordt in algemene zin gesteld dat Tagamet® volgens de NHG-Standaard 'Maagklachten' de eerste tegenzet zou zijn. Bij aspecifieke maagklachten is Antagel® eerste keuze en bij motiliteitsklachten domperidon of cisapride. Verder adviseert de Standaard bij reflux- en ulcusklachten cimetidine en niet per se Tagamet®.

<hr />

1. Nytt fra Statens Legemiddelkontroll 1994; 17 (14): 7-10
2. Hepatic reactions to ranitidine. Aust Adv Reac Bull 1995; 14: 7.