Voegt coffeïne iets toe aan paracetamol bij pijnklachten?

Reeds vele jaren staat de versterking van het pijnstillend effect door de toevoeging van coffeïne aan paracetamol ter discussie. Onlangs zette ons Franse zusterblad Prescrire de feiten op een rij.1 In 1995 concludeerde een overzichtsartikel over onderzoeken die het effect van paracetamol+coffeïne vergeleken met dat van paracetamol alleen, dat de resultaten daarvan tegenstrijdig waren.2 Een recente meta-analyse selecteerde alle beschikbare literatuur en vond tien gepubliceerde gerandomiseerde, dubbelblinde onderzoeken die deze twee regimes vergeleken.3 Het betrof voornamelijk onderzoeken bij vrouwen met baarmoederkrampen na de bevalling. Zij kregen 500, 1000 of 1500 mg paracetamol, al dan niet gecombineerd met respectievelijk 65, 130 of 190 mg coffeïne. De geneesmiddelen werden eenmalig ingenomen en vervolgens werd gedurende vier uur de intensiteit (numerieke schaal) en de verlichting (verbale schaal) van de pijn gemeten. Voor geen van de vergeleken doseringen werd op beide schalen een significant verschil vastgesteld. Bij een analyse van alle patiënten samen, ongeacht de dosering, werd van de combinatie evenmin een statistisch significant verschil vastgesteld voor de intensiteit, maar wel voor de pijnverlichting. Dat verschil van 4% was echter minimaal en de auteurs concludeerden dat het niet klinisch relevant was.3
Helaas zijn vergelijkingen bij patiënten met gewone hoofdpijn, dysmenorroe of artrose niet of nauwelijks verricht. Dat is wel het geval bij specifieke spanningshoofdpijn. Zes gerandomiseerde, dubbelblinde onderzoeken lieten zien dat de toevoeging van 130 mg coffeïne aan 500 of 1000 mg paracetamol een wezenlijke extra verlichting van de spanningshoofdpijn gaf.4
Het gebruik van coffeïne kan soms bijwerkingen veroorzaken. Zo liet een enquête onder 2.885 Amerikanen van 65 jaar en ouder zien dat 155 van hen in de voorafgaande twee weken geneesmiddelen hadden gebruikt die coffeïne bevatten.5 Van hen klaagde een significant groter aantal (21%) over problemen met het in slaap vallen dan degenen die deze middelen niet gebruikten (13%).5

 

 

Het nut van de toevoeging van coffeïne om het analgetisch effect van paracetamol te versterken is nog steeds niet aangetoond. Wel kunnen hierdoor soms bijwerkingen, zoals slapeloosheid, ontstaan. Voor spanningshoofdpijn lijkt het nut wél aangetoond.

 

 


 


1. La caféine ne renforce pas l'effet antalgique du paracétamol. La Revue Prescrire 1997; 17: 183.
2. Sawynok J. Pharmacological rationale for the clinical use of caffeine. Drugs 1995; 49: 37-50.
3. Zhang WY, Wan Po ALW. Analgesic efficacy of paracetamol and its combination with codeine and caffeine in surgical pain-a meta-analysis. J Clin Pharmacy Ther 1996; 21: 261-282.
4. Migliardi JR, Armellino JJ, Friedman M, Gillings DB, Beaver WT. Caffeine as an analgesic adjuvant in tension headache. Clin Pharmacol Ther 1994; 56: 576-586.
5. Brown SL, Salive ME, Pahor M, Foley DJ, Corti MC, Langlois JA et al. Occult caffeine as a source of sleep problems in an older population. J Am Geriatr Soc 1995; 43: 860-864.
?

 

 

?