Topiramaat en gezichtsveldstoornissen

Topiramaat (merkloos, Topamax®) is een anti-epilepticum dat is geregistreerd voor de behandeling als monotherapie en als adjuvante therapie van partiële aanvallen met of zonder secundaire gegeneraliseerde aanvallen en primair gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen.1 Voorts is het geregistreerd voor de behandeling van het Lennox-Gastautsyndroom en de profylaxe van migraine. Daarnaast wordt het middel ook off label gebruikt voor onder meer boulimia nervosa2 en gewichtsreductie3.
Het gebruik van topiramaat gaat gepaard met een groot scala aan bijwerkingen. Vooral oogaandoeningen komen voor. Volgens de productinformatie komen vaak (<1/10 en ≥1/100) voor tranenvloed en diplopie. Soms (≥1/1000 en <1/100) komen voor verminderde gezichtsscherpte, scotoom (een gedeeltelijke uitval van het gezichtsveld), myopie, afwijkend gevoel in het oog, droog oog, fotofobie, blefarospasme, fotopsie, mydriasis en presbyopie.1 In de paragraaf ’Waarschuwingen en voorzorgen’ is aangegeven dat bij patiënten die topiramaat gebruikten een syndroom is gemeld bestaande uit acute bijziendheid, gepaard met een secundair geslotenkamerhoekglaucoom.1
De Nieuw-Zeelandse registratieautoriteit ’Medicines and Medical Devices Safety Authority’ (MEDSAFE) heeft beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg geattendeerd op het voorkomen van gezichtsveldafwijkingen bij het gebruik van topiramaat.3 Op basis van een recent overzicht van de bijwerkingengegevens uit postmarketingonderzoek en die uit gerandomiseerd onderzoek, is de informatie over gezichtsveldafwijkingen nu toegevoegd aan de sectie ’Waarschuwingen en voorzorgen’ van de productinformatie teneinde de aandacht voor deze ernstige bijwerking te vergroten.3 In gerandomiseerd onderzoek bleken overigens de meeste bijwerkingen van topiramaat reversibel te zijn, onafhankelijk van een verhoogde intraoculaire druk. Patiënten die topiramaat gebruiken, dienen van de genoemde bijwerkingen op de hoogte te worden gebracht: als zij klachten krijgen van wazig zien, visusstoornissen of periorbitale pijn, dienen zij direct contact op te nemen met een arts.
In de Nederlandse productinformatie is in de paragraaf ’Waarschuwingen en voorzorgen’ bij het gebruik vermeld dat behandeling met topiramaat van patiënten met een voorgeschiedenis van oogaandoeningen, met name glaucoom, zorgvuldig moet worden afgewogen.1 Er is geen melding van gezichtsveldstoornissen opgenomen. In de paragraaf ’Bijwerkingen’ is vermeld dat deze stoornissen soms voorkomen.1
Bij het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb waren tot 20 november 2014 geen meldingen gedaan over gezichtsveldstoornissen bij het gebruik van topiramaat, wel 24 andere oogheelkundige bijwerkingen, waaronder verminderd scherpzien (4 maal), glaucoom (3) en wazig zien (3).


Literatuurreferenties
1.
Productinformatie topiramaat (merkloos, Topamax®), via: cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.
2. Informatorium Medicamentorum. Den Haag: KNMP, 2014.
3. medsafe.govt.nz/safety/DHCPLetters/TOPAMAX-Aug-2014.pdf.

 

Auteurs

  • dr D. Bijl