Tolcapon (Tasmar®) en hepatische reacties

Tolcapon is, in combinatie met levodopabevattende middelen, geregistreerd voor de behandeling van de ziekte van Parkinson. Toen het op de markt kwam, was reeds duidelijk dat tijdens het gebruik van tolcapon bij 1-3% van de patiënten de ALAT-waarde stijgt tot meer dan driemaal de bovengrens van de normale waarde (Gebu 1998; 32: 95-96). Daarom werd in de registratietekst aanbevolen om voorafgaand aan de behandeling en vervolgens elke maand gedurende een half jaar de leverenzymwaarden te controleren. Bij een meer dan vijfvoudige verhoging diende men de therapie te staken.
Volgens de Europese registratie-autoriteit EMEA zijn tot 1 oktober jl. negen gevallen van ernstige leverfunctiestoornissen gemeld op een geschat aantal patiënten van 60.000.1 Aan de gevolgen hiervan overleden twee patiënten, waarvan een casus onlangs is beschreven.2 Volgens de EMEA was bovendien tijdens klinische onderzoeken in de fase voorafgaand aan de registratie een geval gemeld van diarree met geelzucht en daaropvolgende plotselinge dood. Dat werd toentertijd toegeschreven aan mogelijke cardiale oorzaken. In de nieuwe bijsluiter van tolcapon is een waarschuwing opgenomen dat soms een ernstige hepatitis kan optreden. Verder zijn de voorschrijvers de bovengenoemde voorzorgen nog eens onder ogen gebracht. Bovendien luidt het advies nu om de leverenzymwaarden nog vaker te controleren en de behandeling reeds bij een drievoudige verhoging van de normale bovengrens te staken.1

Volgens de plaatsbepaling in Gebu 1998; 32: 95-96 is tolcapon een reservemiddel, zolang vergelijkingen met recenter dan bromocriptine geïntroduceerde dopamine-agonisten ontbreken. De informatie over het optreden van ernstige leverfunctiestoornissen onderstreept dat het middel met grote terughoudendheid moet worden voorgeschreven. U gelieve eventuele soortgelijke gevallen te melden bij de Stichting Lareb.


1. EMEA. Press release Tasmar-hepatic reactions. Londen, 15 october 1998. http://www.eudra.org./emea.htlm
2. Assal F, Spahr L, Hadengue A, Rubbici-Brandt L, Burkhard PR. Tolcapone and fulminant hepatitis. Lancet 1998; 352: 958.