Thyreotoxicose veroorzaakt door kruidenmiddelen

Achtergrond.  Thyreotoxicose kan worden veroorzaakt door inname van een overmaat aan schildklierhormoon, dat zich bijvoorbeeld bevindt in zogenoemde 'dieetpillen' of door het eten van dierlijk schildklierweefsel. De uit China afkomstige producten 'Dream Shape' en 'Ever Youth' worden gepropageerd als middelen om gewichtsvermindering tot stand te brengen. Zij zouden uitsluitend natuurlijke voedingsmiddelen bevatten.
 
Onderzoek.  Onderzoekers rapporteren 12 patiënten, waarvan er vijf een schildklieraandoening hadden en zeven gezond waren, bij wie zich een thyreotoxicose ontwikkelde tijdens het gebruik van 'Dream Shape' of 'Ever Youth'. De diagnose was soms vrij eenvoudig te stellen op grond van het klachtenpatroon met hoofdpijn, warmte-intolerantie, tachycardie, palpitaties, tremoren en dorst. Bij andere patiënten was de diagnose niet zo gemakkelijk te stellen. Het lichamelijk onderzoek toonde geen symptomen die pasten bij de ziekte van Graves of thyreoïditis. Bij het laboratoriumonderzoek vielen onder meer de verhoogde serum T3-waarde en de verlaagde thyreotropinewaarde (TSH) op. 
Twee onderzoekers hadden elk 10 tabletten van één van beide kruidenmiddelen ingenomen. Tot 24 uur na inname zijn laboratoriumbepalingen verricht. Hierbij bleek dat al enkele uren na inname de vrije T3-concentratie begon te stijgen. Bij laboratoriumanalyse van de kruidenmiddelen bleek een capsule of tablet circa 1µg trijodothyronine en 3-4 µg thyroxine te bevatten.
De onderzoekers geven voorts aan dat patiënten zijn overleden aan leverbeschadiging bij het gebruik van deze kruidenmiddelen.

Conclusie onderzoekers.  Het is mogelijk dat vergelijkbare middelen, zoals 'Dream Shape' of 'Ever Youth', via het internet naar andere landen dan China, Japan en Singapore zijn gedistribueerd. De door het gebruik van deze middelen optredende thyreotoxicose kan diagnostische en therapeutische verwarring veroorzaken, met name bij patiënten die al een schildklieraandoening hebben.

Plaatsbepaling

Bij het publiek bestaat de mening dat kruidenmiddelen veilig zijn. Deels kan dat worden verklaard uit het feit dat de productinformatie van deze middelen geen informatie bevat over bijwerkingen en geneesmiddeleninteracties. Al eerder is in het Geneesmiddelenbulletin aangegeven dat kruidenmiddelen ernstige bijwerkingen kunnen geven, bijvoorbeeld Ymea (Gebu 2005; 39: 35-36) en Aristolochia (Gebu 2000; 34: 124-125). Ayurveda-preparaten kunnen grote hoeveelheden zware metalen, zoals lood of cadmium, bevatten en soms wel tot 30% (g/g). Bij chronisch gebruik kan dit tot ernstige intoxicaties leiden, zoals bijvoorbeeld in een casuïstische mededeling van een Nederlandse patiënt is beschreven.2 Recent is van een ander gewichtsreducerend kruidenmiddel ephedra (Gebu 2004; 38: 70-71) eveneens bekend geworden dat het ernstige bijwerkingen kan veroorzaken en zelfs tot de dood kan leiden. Het kopen van (kruiden)geneesmiddelen geeft geen enkele garantie over de veiligheid en werkzaamheid van de middelen en dient dan ook sterk te worden ontraden, dat geldt voor kopen via het internet maar ook via andere verkoopkanalen.

<hr />


1. Ohye H, et al. Thyrotoxicosis caused by weight-reducing herbal medicines. Arch Intern Med 2005; 165: 831-834.
2. Vonderen MG van, et al. Severe gastro-intestinal symptoms due to lead poisoning from Indian traditional medicine. Am J Gastroenterol 2000; 95: 1591-1592.  

Auteurs

  • drs D. Bijl