Tenidap: advies om registratie in VS te weigeren

Reeds in september 1994 werd in ons land het antireumaticum tenidap (Enablex®) geregistreerd, en wel voor een beperkte indicatie. Het middel zou kunnen worden toegepast bij volwassenen met een actieve reumatoïde artritis, indien conventionele prostaglandinesynthetaseremmers alleen onvoldoende effect hebben en agressievere, ziektemodificerende geneesmiddelen, zoals i.m. goud of methotrexaat, nog niet zijn geïndiceerd of niet worden verdragen. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen achtte niet overtuigend bewezen dat tenidap in de praktijk ziektemodificerende eigenschappen heeft. Nog voordat het middel zelfs maar in de handel was gebracht, kreeg het al een door de farmaceutische industrie ingestelde prijs van meest 'innovatieve' geneesmiddel van het jaar. De fabrikant maakte hierover veel ophef, maar ziet er, uit onvrede over de indeling in het GVS, nog steeds van af het middel op de markt te brengen.
De Amerikaanse FDA-commissie die geneesmiddelen voor artritis beoordeelt, heeft onlangs geadviseerd de registratie van tenidap voor zowel reumatoïde artritis als voor osteoartritis af te wijzen. De commissie had ernstige twijfels over de veiligheid van het middel. In de VS is de registratieprocedure een transparant proces, zodat het mogelijk is om kennis te nemen van de overwegingen die tot het al dan niet registreren van een geneesmiddel hebben geleid.
De belangrijkste zorg van de commissie betrof de vermindering van de botmineraaldichtheid na het gebruik van hoge doseringen tenidap (120 mg/dag) die nodig zijn bij reumatoïde artritis. In de klinische onderzoeken werd na één jaar 2% verlies van botdichtheid vastgesteld. Na twee jaar was hierin geen verandering opgetreden, terwijl gegevens over de periode daarna ontbreken. Verder ontstond bij 13% van de patiënten een proteïnurie van meer dan 500 mg/dag. Van degenen die in een vergelijkend onderzoek een NSAID kregen was dit bij 6% het geval.
Tegenover deze bijwerkingen stond volgens leden van de commissie geen aanzienlijk betere effectiviteit. In onderzoeken met in totaal meer dan 3.500 reumapatiënten bleek tenidap bij artrose klinisch niet beter te werken dan NSAID's. Bij reumatoïde artritis was dit evenmin het geval voor combinaties van een NSAID met hydroxychloroquine of auranofine. Hiertegenover stond wel een aanzienlijk grotere toxiciteit.



Tenidap rejected by US committee. Scrip no. 2127-2128, 25 mei 1996: 22.
Tenidap - no better than current therapy? Scrip no. 2129, 17 mei 1996: 23.