Tamsulosine en depressieve klachten en smaakstoornissen

Achtergrond. Tamsulosine (merkloos, Omnic®) behoort tot de selectieve α-blokkers en is geregistreerd voor de behandeling van lagere urinewegsymptomen gerelateerd aan benigne prostaathyperplasie. Het werkingsmechanisme is gebaseerd op selectieve blokkade van de α1-receptor, met name α1A en α1D, waardoor relaxatie van de gladde spieren in de prostaat en de urethra optreedt.1

Meldingen. Tot januari 2012 ontving het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb negen meldingen van depressieve klachten bij het gebruik van tamsulosine. Bij zes meldingen begonnen de klachten binnen één week na de aanvang van de behandeling met tamsulosine. Bij acht patiënten verdwenen de depressieve klachten nadat tamsulosine was gestaakt (dechallenge). Eén van deze patiënten werd behandeld met een antidepressivum. De andere zeven patiënten herstelden spontaan na het staken van tamsulosine. Bij twee van deze zeven patiënten gebeurde dit binnen twee weken na het staken van tamsulosine.

Literatuur. Voor zover bekend is deze associatie niet eerder in de literatuur beschreven. Er is één onderzoek gepubliceerd waarin onderzoekers concludeerden dat mannen met benigne prostaathyperplasie een verhoogde kans hebben op het ontwikkelen van een depressie. Er was echter geen verschil in de incidentie van depressie tussen mannen die wel en mannen die geen α1-blokkers gebruikten. Wanneer werd gekeken naar de incidentie van depressie bij het gebruik van tamsulosine kan benigne prostaathyperplasie hierdoor als verstorende factor worden gezien.2 Benigne prostaathyperplasie is een aandoening die zich over langere tijd ontwikkelt. De tijdsrelatie met het gebruik van tamsulosine bij Lareb is wel suggestief voor een oorzakelijk verband met tamsulosine. Ook het spontane herstel, van zeven van de negen patiënten, na het staken van tamsulosine pleit voor een oorzakelijk verband.

Mechanisme. Het mechanisme van het ontstaan van depressieve klachten bij het gebruik van tamsulosine is onbekend. In de literatuur is alleen bij muizen in verschillende onderzoeken beschreven dat blokkade van de α1-receptor een rol kan spelen bij het ontstaan van depressief gedrag.3-5 Van een andere α1-blokker doxazosine (merkloos, Cardura®) die tevens is geregistreerd voor de behandeling van depressie is wel bekend dat deze soms depressie bij mensen kan veroorzaken.6

Conclusie. Bij patiënten met depressieve klachten die tevens worden behandeld met tamsulosine is het goed er op bedacht te zijn dat het mogelijk om een bijwerking gaat.



1. Producinformatie tamsulosine (Omnic®), via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.
2. Clifford GM, et al. Drug or symptom-induced depression in men treated with alpha 1-blockers for benign prostatic hyperplasia? A nested case-control study. Pharmacoepidemiol Drug Saf 2002; 11: 55-61.
3. Doze VA, et al. α1A- and α1B-adrenergic receptors differentially modulate antidepressant-like behavior in the mouse. Brain Res 2009; 1285: 148-157.
4. Stone EA, et al. Alpha-1-noradrenergic neurotransmission, corticosterone, and behavioral depression. Biol Psychiatry 1999; 46: 1287-1300.
5. Stone EA, et al. Emerging evidence for a central epinephrine-innervated alpha 1-adrenergic system that regulates behavioral activation and is impaired in depression. Neuropsychopharmacology 2003; 28: 1387-1399.
6. Productinformatie doxazosine (Cardura®), via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.

U wordt verzocht bijwerkingen te melden aan het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Meldingsformulieren kunt u vinden in het Farmacotherapeutisch Kompas, op www.lareb.nl en als bijlage bij het Geneesmiddelenbulletin.

Auteurs

  • Lareb