Sponsoring door de farmaceutische industrie en de opleiding tot medisch specialist

Achtergrond. Interactie tussen artsen in opleiding tot medisch specialist en vertegenwoordigers van de farmaceutische industrie leidt tot beïnvloeding van de houding en het gedrag van deze artsen. Zo kan het voorschrijfgedrag veranderen op een wijze die niet altijd overeenkomt met de aanbevelingen van de ‘Evidence Based Medicine’. Onderzoekers in de VS wilden weten wat het huidige aandeel is van sponsoring door de industrie van het opleidingsprogramma van artsen in opleiding tot medisch specialist.

Methode. In 2006-2007 werd een vragenlijstonderzoek gedaan onder 381 hoofden van opleidingen interne geneeskunde. [1] De primaire uitkomstmaat was steun van de opleiding door de farmaceutische industrie, zoals gerapporteerd door het hoofd.

Resultaat. 236 (61,9%) van de hoofden van de opleidingen respondeerden op de enquête. Hiervan gaven 132 (55,9%) aan dat zij steun van de industrie accepteerden. De reden was meestal het ontbreken van financiële steun uit andere bronnen. 170 (72,0%) van de respondenten gaven echter aan dat zij steun van de industrie niet wenselijk achtten. Als het hoofd van de opleiding van mening was dat steun van de industrie niet acceptabel was, dan was de kans dat het programma werkelijk werd gesponsord door de industrie veel kleiner dan als het hoofd dit wel acceptabel vond (odds ratio OR 0,07 [95%BI=0,02-0,22]).
De meest voorkomende wijzen van interactie waren het verzorgen van maaltijden voor conferenties en het verstrekken van voorlichtingsmateriaal, kantoorvoorzieningen en monsters.

Conclusie onderzoekers. Ofschoon de meeste hoofden van de opleidingen interne geneeskunde steun van de farmaceutische industrie niet wenselijk achtten, blijkt ruim de helft deze steun in de praktijk toch te accepteren.


In vergelijking met 1990 toen een vergelijkbaar onderzoek in de VS werd gedaan (respons 61,2%), is het percentage opleidingen dat wordt gesponsord door de industrie gedaald van 88,6% naar 55,9%. [2] Ook is het aantal opleidingen dat een formeel beleid voert ten aanzien van de omgang met de industrie in die periode verdubbeld van 35,3% tot 64,8%. Deze ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het beperken van belangenconflicten (Gebu 2009; 43: 99-100). Het zou interessant zijn om ook in Nederland na te gaan in welke mate sponsoring bij medische opleidingen een rol speelt.


1. Loertscher LL, et al. Pharmaceutical industry support and residency education. Arch Intern Med 2010; 170: 356-362.
2. Lichstein PR, et al. Impact of pharmaceutical company representatives on internal medicine residency program directors. Arch Intern Med 1992; 152: 1009-1013.

Auteurs

  • dr D. Bijl