Sibutramine (Reductil®), geregistreerd bij ernstig overgewicht

Van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) kregen wij deze maand de volgende informatie over Nederlandse en Europese registraties.

Recent is sibutramine in Nederland geregistreerd 'als additionele therapie binnen een gewichtsbeheersingsprogramma bij: patiënten die lijden aan een voedingsgerelateerde obesitas met een Body Mass Index (BMI) ≥30 kg/m2, of patiënten met een voeding gerelateerd overgewicht met een BMI ≥27 kg/m2 indien ook bijkomende risicofactoren, zoals diabetes mellitus type II of dyslipidaemie, voorkomen'.1 De dosering bedraagt 1 dd 10 mg, te verhogen tot 1 dd 15 mg bij patiënten die onvoldoende op het middel reageren. Sibutramine dient alleen te worden voorgeschreven aan patiënten die na 3 maanden volgen van een aangepast caloriearm dieet onvoldoende gewichtsverlies (<5 kg) bereiken.
In eerste instantie werd de aanvraag tot registratie in Nederland teruggetrokken, omdat het CBG van mening was dat de effectiviteit en veiligheid niet overtuigend waren aangetoond. Hierna werd door de fabrikant een arbitrageprocedure bij de Europese registratieautoriteit gestart. Uiteindelijk werd een positief oordeel gegeven. Wel is hieraan de voorwaarde verbonden dat de registratiehouder een langetermijnonderzoek verricht bij patiënten met een hoog cardiovasculair risico, met als primair eindpunt cardiovasculaire morbiditeit en mortaliteit.
Sibutramine remt in de hersenen de heropname van noradrenaline, serotonine en in geringere mate die van dopamine. Het effect komt mede tot stand via twee metabolieten. Deze remming leidt tot een verminderde voedselinname.
In zes klinische onderzoeken werden in totaal bijna 2.000 patiënten met overgewicht gedurende 12 maanden behandeld met resp. sibutramine 1 dd 10 mg, sibutramine 1 dd 15 mg of placebo. Een gewichtsreductie >10% werd bereikt bij resp. gemiddeld 35%, 30% en 11% van de patiënten. Overigens was het gemiddelde gewichtsverlies 7,6 kg bij de met sibutramine behandelde groepen versus 3,1 kg bij placebogroep. In een vervolgonderzoek werd aangetoond dat bij voortgezet gebruik gedurende twee jaar het gewichtsverlies bleef gehandhaafd, terwijl er bij patiënten die na een jaar overgingen op placebo een geleidelijke gewichtsstijging optrad. In de groep met als extra risicofactor hyperlipidemie werd een duidelijke verbetering van triglyceriden en HDL-cholesterol gevonden bij patiënten die een gewichtsreductie >10% vertoonden. Bij patiënten met diabetes mellitus werd gemiddeld een geringere gewichtsreductie waargenomen. Wel daalde de HbA1c-waarde met 0,6%.
De klinische effecten gingen vergezeld van een lichte stijging van de bloeddruk en hartfrequentie (gem. 2-3 mm Hg en 3-7 slagen/min.). Dit effect werd niet waargenomen bij patiënten bij wie een duidelijk gewichtsverlies optrad. Deze cardiale bijwerkingen waren de aanleiding tot het verplicht uitvoeren van het hierboven genoemde vervolgonderzoek.
Samengevat kan worden gesteld dat sibutramine bij een deel van de patiënten leidt tot een beperkt gewichtsverlies. De kans op bijwerkingen lijkt beperkt, maar het risico hiervan lijkt groter bij patiënten die niet reageren met een duidelijk gewichtsdaling. De invloed van het middel op de cardiovasculaire morbiditeit op de lange termijn is (nog) niet bekend. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen voor het optreden van afhankelijkheid of verslaving.



1. IB-tekst Reductil. www.cbg-meb.nl/IB-teksten/26281.pdf

Auteurs

  • drs J.T.P. Span