Restrictief geschenkenbeleid voor medische studenten en het voorschrijven van nieuwe psychofarmaca

Achtergrond. De relatie tussen contacten van vertegenwoordigers van de farmaceutische industrie en medische studenten lijkt één van de determinanten van het latere voorschrijfbeleid van artsen. Artsenbezoekers proberen derhalve zo vroeg mogelijk in de medische opleiding contacten te leggen met medische studenten. Onderzoekers wilden het effect onderzoeken van een restrictief universitair beleid ten aanzien van het ontvangen van geschenken van de fabrikanten van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen en het latere voorschrijfgedrag.

Methode. Van 14 medische faculteiten in de Verenigde Staten, die in 2004 een restrictief beleid invoerden ten aanzien van het ontvangen van geschenken van de industrie, werden voorschrijfgegevens verzameld.1 Vergeleken werden de voorschrijfgegevens van artsen die voor en na de invoering van het restrictieve beleid aan diezelfde faculteiten waren afgestudeerd. Bovendien werden de gegevens vergeleken met die van een aselecte steekproef van huidige artsen die als extra controlegroep dienden. De belangrijkste uitkomstmaat was de kans op het voorschrijven van een nieuw geneesmiddel in plaats van een bestaand alternatief. Er werden in totaal drie nieuwe geneesmiddelen uit drie groepen psychofarmaca onderzocht die sterk werden gepromoot: lisdexamfetamine in de groep amfetaminen, paliperidon (Invega®, Xeplion®) in de groep antipsychotica, en desvenlafaxine in de groep antidepressiva. De onderzoekers geven aan dat geen van deze drie middelen een belangrijke doorbraak in hun respectievelijke groepen waren.

Resultaat. Artsen die hadden gestudeerd aan een medische faculteit met een restrictief beleid waren significant minder geneigd lisdexamfetamine voor te schrijven in plaats van een ander amfetamine (odds ratio OR 0,44[95%BI=0,22-0,88]) en eveneens minder geneigd paliperidon voor te schrijven dan een ander antipsychoticum(OR 0,25 [0,07-0,85]). Voor desvenlafaxine werd geen significant effect gevonden. Bij artsen die als studenten langduriger waren blootgesteld aan het restrictieve beleid of aan een beleid dat restrictiever was, waren de effecten nog sterker.

Conclusie onderzoekers. Blootstelling tijdens de medische opleiding aan een restrictief geschenkenbeleid was geassocieerd met minder voorschrijven van twee van drie nieuwe geneesmiddelen.

Plaatsbepaling

Dit onderzoek onderstreept de wenselijkheid van een door de overheid te stimuleren beleid dat de farmaceutische industrie zo weinig mogelijk toegang geeft tot de medische faculteit en medische studenten. Dit zal de neiging zogenaamd nieuwe geneesmiddelen voor te schrijven reduceren, het risico op(ernstige) bijwerkingen verminderen en bijdragen aan kostenreductie in de gezondheidszorg. Het beschreven onderzoek dient verplichte leerstof te zijn voor zorgverleners in opleiding.



1. King M, et al. Medical school gift restriction policies and physician prescribing of newly marketed psychotropic medications: difference-in-differences analysis. BMJ 2013; 346: f264.

Auteurs

  • dr D. Bijl