Publieksvoorlichting over nieuwe geneesmiddelen

Begin dit jaar is op initiatief van de Stichting Doelmatige Geneesmiddelenvoorziening (DGV) een werkconferentie gehouden over het nut van onafhankelijke publieksvoorlichting bij de introductie van sommige nieuwe geneesmiddelen. Aanleiding vormde de voorlichtingscampagne rondom de introductie van interferon op initiatief van de Multiple Sclerose-patiëntenvereniging in 1996. Over deze werkconferentie is nu een rapport verschenen.1
Aan de conferentie namen beleidsmedewerkers van het Ministerie van VWS, vertegenwoordigers van beroepsorganisaties, patiënten/consumentenorganisaties, onafhankelijke voorlichtingsinstellingen, fondsen en de overkoepelende organisatie van farmaceutische industrieën deel. Alle deelnemers onderschreven de noodzaak van een dergelijke campagne voor die nieuwe geneesmiddelen waarbij de verwachtingen, soms irrealistisch, hooggespannen zijn. De deelnemers aan de conferentie kwamen tot een aantal aanbevelingen.
Ten eerste moet zo'n campagne spaarzaam, tijdig en voor een duidelijk omschreven patiëntengroep worden ingezet om effectief en betaalbaar te kunnen zijn. Ten tweede moet bij het besluit om een dergelijk instrument in te zetten worden meegewogen of er hooggespannen verwachtingen bij publiek en patiënten leven, of er mogelijk ernstige bijwerkingen of andere gebruikersonvriendelijke aspecten van het gebruik van het middel in het dagelijks leven zijn en of er effectieve medicamenteuze of niet-medicamenteuze alternatieven zijn. De voorlichtingsactie moet tegenwicht bieden aan de soms uitgebreide, als voorlichting vermomde, reclame in de geschreven pers, op radio, TV en Internet. Ten derde vonden de deelnemers dat de overheid een betere controle op de naleving van het verbod op publieksreclame voor op recept verkrijgbare geneesmiddelen moet uitoefenen. Als laatste werd de wens geuit om alle registratienieuws over nieuwe geneesmiddelen openbaar te laten zijn. Ook het van de markt halen van een geneesmiddel vanwege bijwerkingen is volgens het rapport reden om het publiek uitgebreid op de hoogte te stellen, zodat men contact kan opnemen met de behandelend arts.

Het initiatief voor een dergelijke campagne zou door patiënten/consumentenorganisaties, overheid of onafhankelijke voorlichtingsinstituten kunnen worden genomen. De implementatie is een zaak van alle rechtstreeks betrokken partijen, waaronder de beroepsbeoefenaars. Voor de financiering stelden de aanwezigen de oprichting van een fonds voor, ondersteund door overheid, industrie en zorgverzekeraars en beheerd door de Stichting Patiëntenfonds.


1. Introductie nieuwe geneesmiddelen. Visies op aanpak en financiering bij spaarzaam gebruik. 22 jan 1999, Stichting DGV (Postbus 3089, 3502 GB Utrecht, tel. 030-291 62 16).