Pregabaline, gabapentine en cardiale bijwerkingen

Pregabaline (Lyrica®) is een analoog van de neurotransmitter γ-aminoboterzuur (GABA) en nauw verwant aan gabapentine (merkloos, Neurontin®). Het is geregistreerd voor de behandeling van perifere en centrale neuropathische pijn, als adjuvans bij partiële epilepsie met of zonder secundair gegeneraliseerde aanvallen (Gebu 2004; 38: 96), en voor gegeneraliseerde angststoornis. De uitscheiding verloopt grotendeels renaal en de dosering wordt aangepast bij een verminderde nierfunctie om het risico op bijwerkingen te verminderen. Er is een heel spectrum aan bijwerkingen. De meest frequente bijwerkingen zijn neuropsychiatrisch van aard met vooral duizeligheid en slaperigheid. Afhankelijkheid en onthoudingsverschijnselen kunnen zich voordoen.
Recent zijn enkele waarschuwingen uitgegaan van bijwerkingencentra om alert te zijn op cardiale bijwerkingen bij het gebruik van pregabaline.1 2 Het regionale centrum voor geneesmiddelenbewaking in Parijs analyseerde de meldingen toegeschreven aan pregabaline. Van de 41 patiënten (gem. 74 jr.) hadden er 32 een cardiale voorgeschiedenis. De gemiddelde dosis was met 150 mg lager dan de meest gebruikelijke (150-600 mg per dag) en de cardiale symptomen ontstonden na een gemiddeld gebruik van negen dagen. De waargenomen bijwerkingen waren 25 gevallen van aritmie of een geleidingsstoornis (bradycardie, atrioventriculair (AV)-blok, boezemfibrilleren), 13 van hartfalen, vijf van palpitaties en één hartinfarct.
Ook de Spaanse bijwerkingencentra meldden bijwerkingen die in verband werden gebracht met pregabaline en gabapentine. Deze middelen vormen in Catalonië de tweede kostenpost in het geneesmiddelenbudget. Van ruim 1.000 gemelde bijwerkingen van pregabaline waren er 168 cardiovasculair, waaronder 110 van hartfalen en 39 van aritmie. Van de 580 meldingen over gabapentine waren er 50 cardiovasculair.
Zowel ons Franse zusterblad La Revue Prescrire als het Spaanse Butlletí Groc waarschuwen dat pregabaline (en mogelijk ook gabapentine) hartfalen en ritmestoornissen kan veroorzaken, vooral bij patiënten die eerder hartproblemen hebben gehad. Ook bij het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb zijn meldingen gedaan van cardiale bijwerkingen van pregabaline (38 meldingen) en gabapentine (10). Bij pregabaline betrof het vooral ritme- en geleidingsstoornissen (8 meldingen), hartkloppingen (12), hartfalen (8) en hartinfarct (2), met name bij ouderen met comorbiditeit en polyfarmacie.3 Bij gabapentine betrof het vooral ritme- en geleidingsstoornissen (4) en hartkloppingen (3).
Het is van groot belang bij cardiale bijwerkingen, zoals hartfalen, hartkloppingen en ritme- en geleidingsstoornissen, attent te zijn op het gebruik van pregabaline en mogelijk ook gabapentine en verdachte gevallen te melden met nauwkeurige vermelding van de tijdsrelatie. Overweeg daarbij het gebruik van pregabaline en gabapentine geleidelijk te verminderen.


Literatuurreferenties
1.
Prégabaline: des effects indésirables cardiaques. Rev Prescrire 2013; 33: 830.
2. Pregabalina: somnolencia, dependencia, arritmias, insufficiencia cardíaca. Butlletí Groc 2013; 26: 6-8.
3. www.lareb.nl.

Auteurs

  • dr A.J.F.A. Kerst