Palivizumab (Synagis®), antiviraal middel

In deze rubriek worden nieuwe geneesmiddelen besproken, kort nadat ze in de handel zijn gebracht. Van sommige producten kan de plaatsbepaling slechts voorlopig zijn omdat nog relatief weinig bekend is over de veiligheid en effectiviteit. Toch menen we dat een vroeg commentaar van belang kan zijn voor de praktijk. Wanneer na verloop van tijd nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven komen we op de eerste bespreking terug.
De prijzen zijn berekend aan de hand van de KNMP-taxe van december 1999, inkoopprijzen excl. BTW, tenzij anders aangegeven.

Palivizumab
Synagis® (Abbott BV)
Poeder voor injectievloeistof 50 mg en 100 mg + solvens 1 ml

antiviraal middel

Palivizumab is een gehumaniseerd monoklonaal antilichaam (IgG), dat profylactisch werkzaam is tegen ernstige lage luchtweginfecties veroorzaakt door het respiratoir syncytieel virus (RSV).

Werkingsmechanisme. Het middel heeft een sterke neutraliserende en fusieremmende werking op RSV subtype A- en B-stammen. RSV is de belangrijkste verwekker van lage luchtweginfecties bij kinderen. Met name kinderen van 1-3 maanden, kinderen die te vroeg zijn geboren, en kinderen met bronchopulmonale dysplasie (BPD), andere chronische longziekten, aangeboren hartafwijkingen, cystische fibrose of een immunodeficiëntie, hebben een verhoogd risico van een ernstig verlopende infectie. Palivizumab is geregistreerd 'voor de preventie van ernstige lagere luchtwegaandoeningen, waarbij ziekenhuisopname vereist is, door respiratoir syncytieel virus (RSV) bij twee groepen kinderen. De eerste groep wordt gevormd door kinderen die geboren zijn bij een zwangerschapsduur van 35 weken of minder en die jonger waren dan 6 maanden bij het begin van het RSV-seizoen; de tweede groep door kinderen die jonger zijn dan twee jaar en die in de voorafgaande 6 maanden een behandeling voor bronchopulmonale dysplasie nodig hadden'.

Klinisch onderzoek. Er is één gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek verricht bij 1.502 kinderen met een verhoogd risico, van wie er gedurende het RSV-seizoen 1.002 vijf maandelijkse injecties van palivizumab 15 mg/kg kregen en 500 een placebo.1 2 Profylaxe met palivizumab leidde tot een significante vermindering van het aantal ziekenhuisopnamen door RSV-infectie van 11% opnamen in de placebogroep naar 5% in de palivizumabgroep. Dit betekende dat 17 kinderen moesten worden behandeld om één ziekenhuisopname te voorkomen, terwijl dat er zonder profylaxe twee zouden zijn geweest. Het totale aantal ziekenhuisdagen per 100 kinderen verschilde significant: in de palivizumabgroep 47 dagen en in de placebogroep 63 dagen. De ernst van de RSV-infectie van de in het ziekenhuis opgenomen kinderen, gemeten aan het aantal dagen op IC/beademing, werd niet beïnvloed door de profylaxe. De resultaten van dit onderzoek zijn niet zonder meer overdraagbaar naar de Nederlandse praktijk, omdat de samenstelling van de patiëntengroep niet noodzakelijk representatief is voor de Nederlandse doelgroep. In de onderzochte groep was de subgroep met BPD oververtegenwoordigd en de subgroep van te vroeg geborenen met een zwangerschapsduur van 32-35 weken ondervertegenwoordigd in vergelijking met wat op grond van incidentiecijfers in Nederland kan worden verwacht. Nederlandse gegevens over het hospitalisatierisico voor RSV-infecties bij te vroeg geboren kinderen ontbreken.

Bijwerkingen. De bijwerkingen van palivizumab lijken niet te verschillen van die van placebo. Meest frequent worden koorts (3%), reactie op de injectieplaats (3%) en nervositeit (2%) genoemd. De sterfte was 0,4% in de palivizumabgroep en 1% in de placebogroep. Virusresistentie tegen palivizumab is tot nu toe niet gemeld.

Plaatsbepaling

De waarde van palivizumab ter preventie van ernstig verlopende RSV-infecties is gelegen in een halvering van het absolute risico van ziekenhuisopname bij te vroeg geboren kinderen die bij het begin van het RSV-seizoen jonger waren dan 6 maanden en bij kinderen <2 jaar die in de voorafgaande 6 maanden een behandeling voor BPD nodig hadden. Er bestaat twijfel aan de doelmatigheid van profylaxe voor de categorie prematuren met een zwangerschapsduur van 32-35 weken, die getalsmatig de grootste doelgroep is. Bij opname voor RSV-infectie was geen invloed aantoonbaar op de sterfte noch op de ernst van de infectie of de complicaties. De waarde van het middel zal zeer sterk afhangen van een scherpe definitie van de doelgroepen met het hoogste uitgangsrisico. De kosten van de profylactische toediening van vijf maandelijkse injecties gedurende het RSV-seizoen (van oktober tot maart) zijn uitzonderlijk hoog. Omdat er slechts twee toedieningssterkten beschikbaar zijn en een aangemaakte oplossing maar drie uur houdbaar is, zal de toediening via een beperkt aantal centra moeten lopen om verspilling te voorkomen.


<hr />


1. The Impact-RSV Study Group. Pediatrics 1998; 102: 531-517.
2. Lee SL et al. Pediatrics 1999; 535-536.