Orale rehydratieoplossing met rijstmeel

Orale rehydratieoplossing met rijstmeel
Dioralyte®-rice (Rhone-Poulenc Rorer BV)
LifeSystems® Rijst-ORS (Primmed BV)
nieuwe combinatie

Het gebruik van orale rehydratieoplossing in de vorm van een glucose-/zoutoplossing is aan te raden bij een verhoogd risico van dehydratie of bij een reeds bestaande dehydratie. Volgens de NHG-Standaard Acute diarree1 is een Na+-gehalte van 60 tot 90 mmol/l en een glucosegehalte van 20 g/l het best. De European Society for Paediatric Gastroenterology and Nutrition beveelt voor Europa een Na+-gehalte van 60 mmol/l aan in verband met het risico van hypernatriëmie bij met name jonge kinderen, en de kleine kans op cholera in Europa. Sinds enige tijd zijn er variaties op deze ORS-oplossing verkrijgbaar, namelijk met voorgekookt rijstmeel in plaats van glucose. Dioralyte®-rice is geregistreerd voor 'correctie van verlies van vocht en electrolyten bij zuigelingen vanaf 3 maanden, kinderen en volwassenen' en voor 'symptomatische behandeling van waterdunne diarree van diverse etiologie inclusief gastro-enteritis bij alle leeftijdsgroepen vanaf 3 maanden'. Het andere is een niet-geregistreerd product.
De werking van ORS berust op een verbetering van de absorptie van natrium en water in de darm door de glucose-afhankelijke Na+/K+-pomp in de darmwand te stimuleren. De wateropname in de dunne darm neemt hierdoor toe met een factor 20. De acceptatie van ORS door de kinderen en hun verzorgers vormt echter een probleem. Het gebruik van ORS corrigeert het verlies aan water en zouten, maar vermindert niet de hoeveelheid, de frequentie en de duur van de buikloop. Rijstmeel zou het volume en de frequentie van de diarree sneller doen afnemen dan glucose. De therapietrouw zou hierdoor kunnen worden verbeterd, omdat ouders/verzorgers sneller resultaat zien dan bij de klassieke ORS-glucose-oplossing. Tenslotte is de energetische waarde van ORS-rijst anderhalf tot twee keer zo hoog als die van de ORS-glucose-oplossing.
Onlangs is een meta-analyse gepubliceerd van de resultaten van 22 vergelijkende onderzoeken tussen ORS-glucose en ORS-rijst.2 De toewijzing tot de verschillende groepen was niet duidelijk vermeld in zeven onderzoeken, zodat slechts de resultaten van 15 onderzoeken konden worden geanalyseerd. Als uitkomstmaat werd de hoeveelheid diarree in de eerste 24 uur gekozen. Slechts weinig onderzoeken maakten melding van de totale hoeveelheid of duur van de diarree. Bij kinderen met cholera was de hoeveelheid diarree in de eerste 24 uur significant minder met ORS-rijst dan met ORS-glucose. Het verschil bedroeg 67 ml/kg lichaamsgewicht (95%BI= -94 - -41). Bij volwassenen met cholera bedroeg dit 51 ml/kg (95%BI= -66 - -36), eveneens een significant verschil. Bij kinderen met acute niet-cholera geassocieerde gastro-enteritis was het verschil niet significant namelijk slechts 4 ml/kg (95% BI= -9-1). De WHO raadt aan om, in afwachting van verder onderzoek, ORS-rijst nog niet algemeen te gebruiken, vanwege het geringe effect op niet-cholera geassocieerde enteritis.3

Plaatsbepaling

Er zijn voorlopig geen overtuigende redenen om aan ORS-rijst de voorkeur te geven boven ORS-glucose, zeker niet in ons land. Het beleid, zoals opgenomen in de NHG-Standaard, is nog steeds actueel. Hierin wordt het gebruik van 10-25 ml/kg/uur ORS-glucose in kleine slokjes geadviseerd, gevolgd door het hervatten van de voeding binnen 6 tot 24 uur.




1. Lammers HJ et al. Huisarts Wet 1993; 36 (9): 249-299.
2. Fontaine O et al. The Cochrane Library, Issue 3, 1999.
3. Kist-van Holthe JE et al. Ned Tijdsch Geneeskd 1999; 143: 193-196.