NHG-Standaard 'Urinesteenlijden'


De NHG-Standaard 'Urinesteenlijden' geeft in de acute fase bij hevige koliekpijn de voorkeur aan diclofenac boven morfine: gemeten op een visueel analoge schaal (VAS, 0-100 mm, waarbij 0 geen pijn is en 100 zeer veel pijn) was de pijn gemiddeld 4,6 mm (95%BI=1,7-7,5 mm) lager bij gebruik van een NSAID dan bij een opioïde (Gebu 2005; 39: 6-11). Daarnaast hadden patiënten die NSAID's gebruikten, significant minder extra analgetica nodig dan patiënten die een opioïde gebruikten (RR 0,75 [0,61-0,93]).
Om de spontane lozing van urinestenen te versnellen geeft de Standaard gedurende de post-acute fase het gebruik van de alfa-1-blokker tamsulosine in overweging. Tamsulosine is niet geregistreerd voor de behandeling van urinesteenlijden, maar is alleen geregistreerd voor mannen met mictieklachten bij een vergrote prostaat. De Standaard baseert zich op een meta-analyse met alleen tweedelijnsonderzoeken. De betreffende noot die het advies om tamsulosine te overwegen onderbouwt, vermeldt dat de auteurs van de meta-analyse concluderen dat er nog een groot, goed opgezet onderzoek nodig is voor een definitieve conclusie. Op grond van de grotere kans op lozing met een betrekkelijk veilig middel, zonder de nadelen van een ingreep, heeft de werkgroep van deze NHG-Standaard toch het advies gegeven om het voorschrijven van tamsulosine in de postacute fase van urinesteenlijden (en na beeldvormende diagnostiek) in de eerste en tweede lijn te overwegen. Dit advies is zwak onderbouwd. Het heeft de voorkeur vast te houden aan een 'evidence-based'-beleid: dus eerst de resultaten van goed onderzoek afwachten. Er is geen dwingende indicatie om met het behandeladvies vooruit te lopen op deze resultaten. Veel stenen worden spontaan geloosd.

  



  1. Arndt UP, et al. NHG-Standaard Urinesteenlijden. Huisarts Wet 2007; 50: 215-221.
  2. Holdgate A, et al. Systematic review of the relative efficacy of non-steroidal anti-inflammatory drugs and opioids in the treatment of acute renal colic. BMJ 2004; 328: 1401-1408.
  3. Hollingsworth JM, et al. Medical therapy to facilitate urinary stone passage: a meta-analysis. Lancet 2006; 368: 1171-1179.
  4. De Sio M, et al. Medical expulsive treatment of distal-ureteral stones using tamsulosin: a single-center experience. J Endourol 2006; 20: 12-16.

Auteurs

  • mw drs M.M. Verduijn