Monoklonale angiogeneseremmer bevacizumab bij gemetastaseerd colorectaal carcinoom

Achtergrond.  Bevacizumab is een monoklonaal antilichaam gericht tegen een vaatendotheelgroeifactor. Bij een gerandomiseerd fase II-onderzoek was bij een honderdtal streng geselecteerde patiënten met colorectaal carcinoom gevonden, dat toevoeging ervan aan palliatieve chemotherapie met 5-fluorouracil en met folinezuur (Leucovorine®) het responspercentage deed toenemen van 17 naar 40%.

Methode.  Vervolgens werd een gerandomiseerd fase III-onderzoek geïnitieerd door de fabrikant. Daarin werden 813 patiënten betrokken met een nog onbehandeld gemetastaseerd colorectaal carcinoom.1 Zij kregen elke twee weken tot het moment van ziekteprogressie een bolusinjectie van 5-fluorouracil en folinezuur met de topo-isomeraseremmer irinotecan, waaraan 5 mg/kg lichaamsgewicht bevacizumab of placebo werd toegevoegd.

Resultaat.  De mediane overleving van de patiënten in de bevacizumabgroep was 20,3 maanden tegen 15,6 maanden in de placebogroep, een significant verschil. Meer patiënten kregen een objectieve respons met bevacizumab (44,8 vs. 34,8%) en de mediane duur van de progressievrije overleving was langer (10,6 vs. 6,2 maanden), hetgeen beide significante verschillen zijn. Bij gebruik van bevacizumab kwamen significant meer bijwerkingen voor, waarvan de belangrijkste een goed behandelbare hypertensie bij 11% van de patiënten betrof.

Conclusie onderzoekers.  Toevoeging van bevacizumab aan een combinatiechemotherapie gebaseerd op 5-fluorouracil en irinotecan verhoogt op klinisch relevante wijze de overlevingsduur van patiënten met gemetastaseerd colorectaal carcinoom.

Plaatsbepaling

Dat bevacizumab iets kan toevoegen aan de palliatieve behandeling van gemetastaseerde colorectaal carcinoom lijkt onbetwistbaar. Of de werking alleen via angiogeneseremming verloopt, is nog onduidelijk. Er zijn ook nog onvoldoende gegevens of dit middel werkzaam is in andere combinaties van chemotherapie of na falen van eerdere behandeling. Het in dit onderzoek gebruikte schema van 5-fluorouracil en irinotecan is weliswaar een gebruikelijk, maar waarschijnlijk niet het optimale schema. Bevacizumab is inmiddels in Nederland geregistreerd (Avastin®). De kosten voor een standaardbehandeling per patiënt (20 kuren in 40 weken) bedragen circa € 27.000,=.2 Het middel is inmiddels geregistreerd in de VS (niet in Nederland), waar de kosten voor een mediane behandelduur van 40 weken worden begroot op ongeveer US $50.000.3 Bij de publieksvoorlichting moet de nadruk liggen op het feit dat met dit middel geen genezing van enige vorm van uitgezaaide kanker wordt bereikt en dat het, als monotherapie, onwerkzaam is.



1. Hurwitz H, et al. Bevacizumab plus irinotecan, fluorouracil, and leucovorin for metastatic colorectal cancer. N Engl J Med 2004; 350: 2335-2342.
2. http://www.nvmo.org/upload/13868/bom_bevacizumab.doc 
3. Mayer RJ. Two steps forward in the treatment of colorectal cancer. N Engl J Med 2004; 350: 2406-2408.

Auteurs

  • dr A.J.F.A. Kerst