Erythema exsudativum multiforme toegeschreven aan losartan (Cozaar®)

Onlangs ontving de afdeling Geneesmiddelenbewaking van de Inspectie voor de Gezondheidszorg een melding van erythema exsudativum multiforme (EEM) bij een 54-jarige vrouw die vanwege hypertensie werd behandeld met losartan. De patiënt werd reeds in een eerder stadium door de dermatoloog gezien vanwege een gegeneraliseerd exantheem, dat zij ontwikkelde in aansluiting op een antihypertensieve behandeling met de ACE-remmer acupril. Nadat acupril was vervangen door amlodipine en de patiënt werd behandeld met prednison, trad herstel op van haar huidafwijkingen. Aangezien er echter een duidelijke hypertensie bleef bestaan, werd besloten losartan aan de medicatie toe te voegen. Enkele dagen hierna ontwikkelde zich een uitgebreid EEM-beeld met karakteristieke schietschijflaesies van de huid. Nadat het gebruik van losartan was gestaakt, zijn de huidafwijkingen binnen enkele weken volledig genezen. Erythema exsudativum multiforme is een ernstige dermatologische aandoening die onder meer wordt gekenmerkt door karakteristieke irisvormige schietschijflaesies. Daarnaast kunnen er verschillende andere huidafwijkingen ontstaan, zoals rode oedemateuze papulae en plaques. Voorkeursplaatsen zijn de extremiteiten en het gelaat. In ernstige gevallen kunnen uitgebreide hemorragische bullae ontstaan, gepaard gaande met ulcerende laesies van de slijmvliezen. Dan spreekt men meestal van het syndroom van Stevens-Johnson, dat tevens gepaard gaat met ernstige, algemene ziekteverschijnselen. Bekende medicamenteuze oorzaken voor EEM zijn onder meer bepaalde sulfonamiden, anti-epileptica en NSAID's. In de beschreven ziektegeschiedenis lijkt, gezien de tijdsrelatie, een causaal verband tussen het ontstaan van EEM en het gebruik van losartan aannemelijk. Aangezien het vooralsnog één melding betreft en er uiteraard geen gecontroleerde hernieuwde toediening plaatsvond, kan een causaal verband evenwel nog niet bewezen worden geacht. Van belang is dat recent ook melding is gemaakt van twee gevallen van atypische cutane lymfoïde hyperplasie die werden toegeschreven aan het gebruik van losartan.1

Het is van belang om vooral bij nieuwe geneesmiddelen waarmee nog relatief weinig ervaring is, bedacht te zijn op mogelijke ernstige bijwerkingen, zoals EEM, en deze te melden aan de Stichting Lareb.

<hr />


1. Virabem R, Lamant L, Brousset P. Losartan-associated atypical cutaneous lymphoid hyperplasia. Lancet 1997; 350: 1366.