Dexibuprofen (Seractil®), prostaglandinesynthetaseremmer

In deze rubriek worden geneesmiddelen besproken, kort nadat ze in de handel zijn gebracht. De plaatsbepaling kan meestal slechts voorlopig zijn omdat nog relatief weinig bekend is over de veiligheid en effectiviteit. Wanneer nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven, komen wij op de eerste bespreking terug.
De pictogrammen betekenen: + +: een belangrijke uitbreiding van het farmacotherapeutisch arsenaal, +: een nuttig product, + -: een product met twijfelachtig nut, of een product waarvan de waarde nog niet goed kan worden beoordeeld, -: een product zonder toegevoegde waarde, - -: een product met extra risico's dat niets toevoegt aan de behandelingsmogelijkheden.
Alle Prikbord-artikelen worden gepubliceerd onder medeverantwoordelijkheid van de redactiecommissie.
De prijzen zijn berekend aan de hand van de G-Standaard van de Z-Index van oktober 2001, vergoedingsprijzen excl. BTW, tenzij anders wordt vermeld.

Dexibuprofen
Seractil® (Byk Nederland NV)
Omhulde tablet 400 mg
prostaglandinesynthetaseremmer

Dexibuprofen is geregistreerd voor de symptomatische behandeling 'van pijn en ontsteking bij osteoartritis, van milde tot matige pijn, zoals spier- en gewrichtspijn, en voor de acute symptomatische behandeling van menstruatiepijn (primaire dysmenorroe)'.1
Werkingsmechanisme
. Dexibuprofen is een niet-selectieve prostaglandinesynthetaseremmer (NSAID).
Dexibuprofen is de werkzame S(+)-vorm uit het racemisch mengsel ibuprofen.
Farmacokinetiek. Na orale toediening van dexibuprofen wordt de maximale plasmaconcentratie (Tmax) na ongeveer twee uur bereikt. Onder invloed van voedsel wordt de Tmax ongeveer 0,8 uur later bereikt, maar de mate van absorptie wordt niet beïnvloed. Dexibuprofen wordt in de lever via hydroxylering en carboxylering omgezet in inactieve metabolieten die voornamelijk via de nieren en in geringe mate via de gal worden uitgescheiden.
Na inname van ibuprofen wordt ongeveer 60% van de niet-werkzame R(-)-vorm uit het racemisch mengsel via een enzymatische conversie in de werkzame S(+)-vorm omgezet.2 Bij de mens wordt dexibuprofen voor zover bekend, niet omgezet in de R(-)-vorm.2
Klinisch onderzoek
. In een twee weken durend gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij 178 patiënten met artrose van de heup werd dexibuprofen 3 dd 400 mg vergeleken met dexibuprofen 3 dd 200 mg en ibuprofen 3 dd 800 mg.3 Bij controle na 1 en 2 weken behandeling bleek dexibuprofen 3 dd 400 mg wat pijnstilling betreft significant beter werkzaam dan dexibuprofen 3 dd 200 mg, en even werkzaam als ibuprofen 3 dd 800 mg.
In een twee weken durend gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij 110 patiënten met artrose van de knie werd de werkzaamheid van dexibuprofen 3 dd 300 mg vergeleken met diclofenac 3 dd 50 mg.4 Bij controle na 1 en 2 weken behandeling werden geen significante verschillen tussen de twee middelen waargenomen wat de pijnstilling en de bijwerkingen van de middelen betrof.
In een gerandomiseerd dubbelblind placebogecontroleerd onderzoek bij 176 patiënten die chirurgische extractie van de verstandskiezen ondergingen, is het pijnstillende effect van een eenmalige dosis dexibuprofen 400 mg vergeleken met dat van dexibuprofen 200 mg, ibuprofen 400 mg en placebo.5 Dexibuprofen 200 en 400 mg en ibuprofen 400 mg waren alle werkzamer dan placebo. Dexibuprofen 200 mg was even werkzaam als ibuprofen 400 mg, terwijl dexibuprofen 400 mg een significant betere pijnstilling gaf. Het effect van dexibuprofen 200 en 400 mg trad iets sneller (begint na 15 minuten) in dan dat van ibuprofen 400 mg. De maximale pijnstilling werd met beide middelen na 1-2 uur bereikt.
Bijwerkingen. De bijwerkingen van dexibuprofen komen globaal overeen met die van ibuprofen. In klinisch onderzoek zijn zeer vaak (>10%) dyspepsie en diarree gemeld. Vaak (1-10%) werden misselijkheid, braken, buikpijn, huiduitslag, vermoeidheid of slaperigheid, hoofdpijn, draaierigheid en duizelingen gerapporteerd. Niet vaak of zelden werden onder meer slapeloosheid, onrust, hypertensie, oedeem, jeuk, urticaria, bronchospasme, verhoogde leverenzymwaarden, maagulcus of perforatie, nierbeschadigingen en bloedbeeldafwijkingen gemeld.
Contra-indicaties. De contra-indicaties van dexibuprofen komen overeen met die van andere NSAID's. Zo mag dexibuprofen onder meer niet worden gebruikt bij ernstige nierfunctiestoornissen, ernstige leverfunctiestoornissen, ernstig hartfalen, de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, en actieve of vermoede maag-darmzweren. Bij ouderen en patiënten met lichte tot matige nier- of leverfunctiestoornissen dient met een lage dosis te worden gestart.1 Ook mag het middel niet worden gebruikt bij overgevoeligheid voor dexibuprofen of een andere NSAID. Bovendien is de veiligheid van het middel bij kinderen niet vastgesteld.
Zwangerschap en borstvoeding. Evenals bij de andere NSAID's het geval is, dient het gebruik van dexibuprofen tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding te worden vermeden. Tijdens de laatste drie maanden van de zwangerschap zijn NSAID's gecontraïndiceerd. Dexibuprofen gaat slechts in geringe mate over in de moedermelk.

Plaatsbepaling

Het pijnstillende effect van dexibuprofen komt overeen met dat van ibuprofen en andere NSAID's. Dexibuprofen heeft een enigszins beperkter indicatiegebied dan ibuprofen en heeft geen aangetoonde klinische voordelen boven ibuprofen en andere NSAID's. Aan het duurdere stereoselectieve dexibuprofen is derhalve geen behoefte.



1. IB-tekst Seractil. www.cbg-meb.nl/IB-teksten/25474-25475-25476.pdf. Additionele informatie kan worden gevonden op www.cvz.nl/Downloads/Cfh/cfh-0103.htm.
2. Lee EJ, et al. Br J Clin Pharmacol 1985; 19: 669-674.
3. Singer F, et al. Int J Clin Pharmacol Ther 2000; 38: 15-24.
4. Hawel R, et al. Wien Klin Wochenschr 1997; 109: 53-59.
5. Dionne RA, et al. Clin Pharmacol Ther 1998; 63: 694-701.