Azitromycine bij acute bronchitis

Achtergrond. Er zijn drie belangrijke redenen om antibiotica niet bij acute bronchitis voor te schrijven: het gebrek aan bewijs van werkzaamheid bij deze indicatie, de afwezigheid van een rationale, omdat in de meeste gevallen bronchitis door een virus wordt veroorzaakt, en de toenemende resistentie tegen antibiotica.
Azitromycine is een antibioticum uit de macrolidengroep, dat ondanks negatieve adviezen nog steeds wordt voorgeschreven voor acute bronchitis. Recent werden de resultaten gepubliceerd van een onderzoek naar de effectiviteit van azitromycine bij acute bronchitis in een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek.1

Methode. Patiënten die aan de inclusiecriteria van acute bronchitis voldeden, en niet aan exclusiecriteria (zoals longontsteking, influenza en astma), werden ingesloten in het onderzoek na het geven van 'informed consent'. Zij werden gerandomiseerd over 1 dd 1,5 g azitromycine òf vitamine C, gedurende 7 dagen. De patiënten kregen dextromethorfanstroop en een β-sympathicomimeticum via inhalatie om het hoesten te vergemakkelijken. Het primaire eindpunt was de verbetering van de kwaliteit van leven, vastgesteld aan de hand van een vragenlijst met 22 items. Secundaire eindpunten waren de terugkeer naar de dagelijkse bezigheden (school, werk, etc) en optredende bijwerkingen.

Resulaten. 
Het uiteindelijke doel van dit onderzoek was om 400 patiënten in te sluiten. Maar op basis van een interimanalyse besloot de toezichthoudende commissie om de insluiting van nieuwe patiënten na 220 te stoppen, omdat de uitkomsten voor beide groepen gelijk waren en de kans een (klein) verschil vast te stellen miniem was. Wat betreft de kwaliteit van leven was er in beide groepen een even snelle vooruitgang, en zowel na drie als na zeven dagen was het percentage patiënten dat terugkeerde naar hun dagelijkse bezigheden gelijk in beide groepen.

Conclusie onderzoekers. 
De onderzoekers concluderen dat in de behandeling van acute bronchitis azitromycine niet effectiever is dan vitamine C. Op basis van het niet-bewezen positieve effect van lage doses vitamine C bij luchtweginfecties moet worden geconcludeerd dat azitromycine niet werkzaam is en niet moet worden voorgeschreven bij patiënten met acute bronchitis. Dit resultaat bevestigt de uitkomst van eerdere onderzoeken, onder meer naar de werking van doxycycline bij acute bronchitis. Ook hier werd geen positief resultaat aangetoond.

Plaatsbepaling

De eerder aangegeven redenen om in geval van acute bronchitis geen antibioticum te geven, zijn door het hier besproken onderzoek weer ondersteund: de verbetering van de kwaliteit van leven wordt niet sneller bereikt door het gebruik van antibiotica. Het blijft verstandig geen antibiotica voor te schrijven bij acute bronchitis. 



1. Evans AT, et al. Azithromycin for acute bronchitis: a randomised, double-blind, controlled trial. Lancet 2002; 359: 1648-1654.
2. Verheij T, et al. Effects of doxycycline in patients with acute cough and purulent sputum: a double-blind placebo-controlled trial. Br J Gen Pract 1984; 44: 400-404.

Auteurs

  • dr J.J. Tukker