Azilsartan

In deze rubriek worden geneesmiddelen besproken, kort nadat ze in de handel zijn gebracht, of als er sprake is van een uitbreiding van de indicatie. De plaatsbepaling kan meestal slechts voorlopig zijn, omdat nog relatief weinig bekend is over de werkzaamheid en bijwerkingen. Wanneer nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven, komen wij op de eerste bespreking terug. In Gebu 2010; 44: 61-64 is de betekenis van de pilwaarderingen nader toegelicht.
De prijzen zijn berekend aan de hand van de G-Standaard van de Z-Index (via KNMP Kennisbank online) van september 2013, vergoedingsprijzen excl. BTW (€), tenzij anders wordt vermeld.

Pilwaarderingen


Edarbi® (Takeda)
tablet 40 en 80 mg
behandeling essentiële hypertensie

Azilsartan (Edarbi®) is geregistreerd voor ’de behandeling van essentiële hypertensie bij volwassenen’.1 De aanbevolen dagdosering is 40 mg.

Werkingsmechanisme. Azilsartan remt de binding van angiotensine II aan de angiotensine I-receptor in verschillende weefsels. Angiotensine II is de belangrijkste vasopressor van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem.1

Klinisch onderzoek. Ten tijde van de registratie waren drie gerandomiseerde dubbelblinde onderzoeken gepubliceerd waarin de werkzaamheid van azilsartan in drie doseringen (20, 40 en 80 mg) werd vergeleken met respectievelijk olmesartan (Olmetec®) en placebo (1.275 pat.),2 olmesartan en valsartan (merkloos, Diovan®) en placebo (1.291 pat.),3 en valsartan (982 pat.)4. De onderzoeksduur in de eerste twee onderzoeken bedroeg zes weken en het derde onderzoek 24 weken. Mannen en vrouwen van 18 jaar en ouder konden worden ingesloten in de onderzoeken. De primaire uitkomstmaat was de verlaging van de gemiddelde 24-uurs systolische bloeddruk. In alle onderzoeken waren de bloeddrukdalingen significant groter in de actief behandelde groepen dan in de placebogroepen. In het eerste onderzoek was de afname van de bloeddruk niet-significant verschillend tussen azilsartan 40 mg en olmesartan 40 mg (0,92 mmHg), maar wel tussen azilsartan 80 mg en olmesartan 40 mg (2,1 mmHg).2 In het tweede onderzoek was de afname van de bloeddruk niet-significant verschillend tussen azilsartan 40 mg en olmesartan 40 mg (1,4 mmHg), maar wel tussen azilsartan 80 mg en olmesartan 40 mg (2,5 mmHg), azilsartan 80 mg en valsartan 320 mg (4,3 mmHg), en azilsartan 40 mg en valsartan 320 mg (3,2 mmHg).3 In het derde onderzoek was de afname van de bloeddruk significant groter met azilsartan 40 mg en azilsartan 80 mg dan met valsartan 320 mg (resp. 3,6 en 4,0 mmHg).4

Bijwerkingen. De in de onderzoeken meest gerapporteerde bijwerkingen waren hoofdpijn, duizeligheid, urineweginfectie en vermoeidheid. Het percentage patiënten dat de behandeling staakte vanwege ongunstige effecten en het percentage patiënten met ernstige complicaties (<2,5%) was in alle groepen ongeveer gelijk. De productinformatie vermeldt voorts dat diarree en verhoogde serumconcentraties van creatinekinase vaak voorkomen (≥1/100 en <1>1

Contra-indicaties en interacties. Azilsartan dient niet tijdens het tweede en derde trimester van de zwangerschap te worden toegepast, omdat bij dierexperimenteel onderzoek reproductietoxiciteit is gebleken.1 Bij patiënten met ernstig verminderde leverfunctie wordt het gebruik van azilsartan niet aanbevolen. Voorzichtigheid wordt geadviseerd bij patiënten met congestief hartfalen, een ernstig verminderde nierfunctie en nierarteriestenose vanwege onvoldoende gegevens.1 Voorzichtigheid wordt geadviseerd bij het gelijktijdig gebruik van azilsartan en kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, kaliumbevattende zoutvervangingsmiddelen of andere middelen die de serumkaliumconcentratie kunnen verhogen, zoals antistollingsmiddelen uit de heparinegroep. Hierbij dient zo nodig de kaliumconcentratie te worden gecontroleerd.1

Plaatsbepaling

Azilsartan is de achtste angiotensine II-antagonist. Het middel heeft een werkzaamheid in het verlagen van de gemiddelde 24-uurs systolische bloeddruk in vergelijking met placebo. In direct vergelijkend onderzoek met andere angiotensine II-antagonisten werkt azilsartan in de aanbevolen aanvangsdosering van 40 mg niet steeds significant beter dan het vergelijkende middel, in de dubbele dosering (ten opzichte van de aanbevolen dosering) van 80 mg wel. De beschreven onderzoeken zijn in feite dosis-responsonderzoeken. De European Medicines Agency (EMA) heeft aangegeven bij dosis-responsonderzoek de voorkeur te geven aan parallelle onderzoeken waarbij minimaal gedurende vier weken met één doseringssterkte moet worden behandeld.5 Om een antihypertensivum geregistreerd te krijgen bij de EMA is het aantonen van werkzaamheid in vergelijking met placebo voldoende. Onderzoeken op harde eindpunten zijn niet vereist en ontbreken. Het bijwerkingenprofiel onderscheidt zich vooralsnog niet van dat van andere middelen. Kortom, azilsartan is een middel dat zich niet in positieve zin onderscheidt van de andere angiotensine II-antagonisten, terwijl werkzaamheid en bijwerkingen alleen op de korte termijn wat betreft bloeddrukverlagend effect zijn aangetoond, er geen langetermijnonderzoek is, de werkzaamheid op harde eindpunten niet bekend is en de prijs hoog is. Samengevat is azilsartan een middel dat niets toevoegt aan het farmacotherapeutische arsenaal voor de behandeling van essentiële hypertensie.




1. Productinformatie azilsartan (Edarbii®, via: www.ema-europa.eu, human medicines, EPAR’s.
2. Bakris GL, et al. The comparative effects of azilsartan medoxomil and olmesartan on ambulatory and clinic blood pressure. J Clin Hypertens 2011; 13: 81-88.
3. White WB, et al. Effects of the angiotensin receptor blocker azilsartan medoxomil versus olmesartan and valsartan on ambulatory and clinic blood pressure in patients with stages 1 and 2 hypertension. Hypertension 2011; 57: 413-420.
4. Sica D, et al. Comparison of the novel angiotensin II receptor blocker azilsartan medoxomil vs valsartan by ambulatory blood pressure monitoring. J Clin Hypertens 2011; 13: 467-472.
5. GVS-rapport azilsartan (Edarbi®), via: www.cvz.nl, Geneesmiddelenbeoordelingen.

Auteurs

  • dr D. Bijl