Azelastine (Allergodil®), antihistaminicum

In deze rubriek worden nieuwe geneesmiddelen besproken, kort nadat ze in de handel zijn gebracht. Van sommige produkten kan de plaatsbepaling slechts voorlopig zijn, omdat nog relatief weinig bekend is over de veiligheid en effectiviteit. Toch menen we dat een vroeg commentaar van belang kan zijn voor de praktijk. Wanneer na verloop van tijd nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven komen we op de eerste bespreking terug.
De prijzen zijn berekend aan de hand van de KNMP-taxe van januari 1996, inkoopprijzen excl. BTW, tenzij anders aangegeven.

Azelastine
Allergodil® (Asta Medica BV) 
Neusspray 1 mg/ml

antihistaminicum

Azelastine is een anti-allergisch middel met selectieve H1-antagonistische eigenschappen. Verder remt het de effecten van de leukotriënen en serotonine. De neusspray is geregistreerd voor 'de symptomatische behandeling van allergische rhinitis (o.a. de verschijnselen van hooikoorts)'. Na toediening in de neus geeft azelastine meestal binnen 15 minuten verlichting van de symptomen van allergische rinitis, waarna de werking minimaal 12 uur aanhoudt.
Hoewel het werkingsmechanisme overeen komt met dat van levocabastine, zijn hiermee nog geen vergelijkende onderzoeken gepubliceerd. Wel is azelastine neusspray bij allergische rinitis in een aantal dubbelblinde onderzoeken gedurende twee tot zes weken vergeleken met de orale toediening van een aantal niet-sederende antihistaminica in de gebruikelijke doseringen. Daarbij bleek de neusspray (2 dd 1 verstuiving van 0,14 mg/neusgat) even effectief te zijn als cetirizine (10 mg/dag), loratadine (10 mg/dag) en terfenadine (120 mg/dag). Hierin onderscheidt het middel zich dus niet van levocabastine. Twee vergelijkende onderzoeken lieten verder geen enkel verschil in effect zien tussen azelastine en budesonide neusspray.
De belangrijkste bijwerkingen zijn irritatie in de neus en een bittere of onaangename smaak, mede veroorzaakt door een verkeerde toediening. Verder kunnen onder meer moeheid, hoofdpijn en een droge mond vóórkomen. Doordat er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn, is voorzichtigheid geboden tijdens de zwangerschap. Voorts wordt het middel uitgescheiden via de moedermelk. Voor volwassenen geldt een dosering van 2 dd 1 verstuiving per neusgat. Over het gebruik door ouderen en kinderen zijn geen specifieke gegevens bekend.

Plaatsbepaling

Azelastine neusspray is bij allergische rinitis even effectief als cetirizine, loratadine en terfenadine oraal, en als budesonideneusspray. Hoewel vergelijkend onderzoek ontbreekt, onderscheidt het middel zich wat effectiviteit betreft niet van levocabastine, dat wel een veel hogere prijs kent. Bij azelastine kan echter sedatie en een onaangename smaak optreden, zodat de balans tussen effectiviteit en bijwerkingen negatiever uitvalt.