Antibiotica bij sinusitis-achtige klachten?

In ons land schrijven huisartsen bij 70% van de episoden van acute sinusitis-achtige klachten bij volwassen patiënten doxycycline voor, hoewel een duidelijk bewijs voor de effectiviteit ervan tot nu toe ontbreekt. Dit proefschrift1 bevat onder meer een placebogecontroleerd, dubbelblind, gerandomiseerd onderzoek onder 192 volwassenen die hun huisarts bezochten met sinusitis-achtige klachten die ten minste vijf dagen bestonden. De patiënten hadden òf drie hoofdsymptomen, namelijk gekleurde rinorroe, pijn in de bovenkaak bij het voorover buigen, en een voorafgaande verkoudheid of griep, òf twee van deze alsmede één bijkomend symptoom, namelijk maxillaire pijn, pijn in de kiezen of pijn bij het kauwen. Zij kregen een tiendaagse kuur met doxycycline 100 mg of placebo. Zolang de klachten voortduurden, kregen alle patiënten tevens xylometazoline 0,1% neusdruppels en stoominhalatie voorgeschreven. De belangrijkste uitkomstmaten waren het verdwijnen van de pijn en het hervatten van de normale dagelijkse activiteiten. Daarin werd noch na 10 noch na 42 dagen een significant verschil tussen de twee groepen gevonden. Na 10 dagen rapporteerde 85% van alle patiënten een duidelijke verbetering en was 60% volledig hersteld. Na 42 dagen was 90% volledig hersteld. Met doxycycline had 17% van de patiënten last van bijwerkingen en met placebo 2%.
De resultaten komen goed overeen met een ander recent gepubliceerd placebogecontroleerd onderzoek in de Nederlandse huisartsenpraktijk naar het effect van amoxicilline bij sinusitis maxillaris.2 Amoxicilline bleek daarin geen invloed te hebben op het klinisch beloop en evenmin op het aantal recidieven in het daaropvolgende jaar, maar wel traden er vaker bijwerkingen op.

De resultaten van dit proefschrift bevestigen dat antibiotica het beloop van acute sinusitis-achtige klachten bij volwassenen in de huisartsenpraktijk niet beïnvloeden.



1. Stalman WAB. Management of sinusitis-like complaints in general practice [proefschrift]. Universiteit Utrecht, 1997.
2. Buchem FL van, Knottnerus JA Schrijnemaekers VJJ, Peeters MF. Primary-care-based randomised placebo-controlled trial of antibiotic treatment in acute maxillary sinusitis. Lancet 1997; 349: 683-687.