Angio-oedeem toegeschreven aan losartan (Cozaar®)

Angio-oedeem is een bekende bijwerking van ACE-remmers, die men overigens lang niet altijd herkent. Als vermoedelijke oorzaak wordt vooral gezien de accumulatie van bradykinine via remming van de afbraak. Aanvankelijk leek het erop dat angiotensine II-antagonisten, zoals losartan, geen angio-oedeem als bijwerking zouden hebben. Deze grijpen immers direct aan op de angiotensine II-receptor en zouden dus niet interfereren met de afbraak van bradykinine. Reeds eerder werd in Gebu 1996; 30: 34 echter gewezen op een sporadische buitenlandse melding van angio-oedeem bij het gebruik van losartan.
Over de periode 1995–1998 ontvingen de Stichting Lareb en de Inspectie voor de Gezondheidszorg in totaal 13 meldingen van angio-oedeem toegeschreven aan losartan.1 Elf van de dertien patiënten waren van het vrouwelijke geslacht. Hoewel in zeven gevallen de symptomen weer grotendeels waren verdwenen voordat een arts kon worden geraadpleegd, duidden de beschreven klachten en symptomen in alle gevallen op de diagnose angio-oedeem. Drie patiënten hadden in het verleden al angio-oedeem gehad tijdens het gebruik van ACE-remmers. De periode tussen de start van de behandeling met losartan en het ontstaan van angio-oedeem varieerde van 1 etmaal tot 16 maanden. Een dergelijke variatie is ook waargenomen bij angio-oedeem tijdens het gebruik van ACE-remmers.

Behalve ACE-remmers kunnen ook angiotensine II-antagonisten aanleiding geven tot angio-oedeem. Deze bijwerking is inmiddels in de bijsluiter opgenomen.



1. Rijnsoever EW van, Kwee-Zuiderwijk WJM, Feenstra J. Angioneurotic edema attributed to the use of losartan. Arch Intern Med 1998; 158: 2063-2065.