Acamprosaat (Campral®), chronisch alcoholisme

Acamprosaat
Campral® (Merck Nederland BV) 
Maagsapresistente tablet 333 mg
chronisch alcoholisme

Acamprosaat, ofwel calciumacetylhomotaurinaat, heeft bij proefdieren verschillende effecten op het centrale zenuwstelsel. Hoewel het precieze werkingsmechanisme nog onbekend is, lijkt het van invloed te zijn op de neurotransmissie door middel van glutaminezuur en γ-aminoboterzuur (GABA). Deze stoffen spelen mogelijk een rol bij de zucht naar alcohol. Het middel vertoont geen interactie met alcohol die resulteert in een aversie hiervoor. Bij disulfiram is dat wel geval omdat het de metabolisatie remt van aceetaldehyde, het afbraakprodukt van alcohol, hetgeen soms ernstige gevolgen kan hebben.
Het middel is geregistreerd voor de 'behandeling van chronisch alcoholisme, als ondersteuning van de psychosociale begeleiding ter voorkoming van hernieuwd alcoholgebruik aansluitend aan een initiële ontwenningskuur'. In Frankrijk is het sinds 1989 op de markt.
In 12 gerandomiseerde, placebogecontroleerde klinische onderzoeken bij 4.031 patiënten is een werkzaamheid van acamprosaat vastgesteld. De inclusiecriteria waren tenminste één jaar afhankelijkheid van alcohol volgens de DSM III/R-classificatie, een voorafgaande ontgiftigingskuur en tenminste vijf dagen abstinentie. De exclusiecriteria omvatten doorgaans een ernstige nier- of leverfunctiestoornis, een leeftijd ≥ 65 jaar en zwangerschap. De toegepaste doseringen waren meestal afhankelijk van het lichaamsgewicht en bedroegen 1332-1998 mg/dag. Met de resulaten van 11 onderzoeken is een gecombineerde analyse uitgevoerd. Daaruit kwam naar voren dat na een half jaar de abstinentie tussen de, meestal maandelijkse, controles met acamprosaat 35% en met placebo 25% bedroeg. Na één jaar was dit respectievelijk 33% en 21%. Beide verschillen waren significant. De ononderbroken, totale abstinentie verschilde eveneens significant: na een half jaar met acamprosaat 31% en met placebo 20% en na één jaar respectievelijk 22% en 12 %. Hoe lang het positieve effect van het middel aanhoudt na staken is onduidelijk. Of toepassing voor de rest van het leven nodig is, zal moeten blijken uit langdurend onderzoek. Het effect over perioden langer dan één jaar is tot nu toe niet bekend.
De combinatie met disulfiram scoorde in één onderzoek beter dan beide middelen afzonderlijk. Een directe vergelijking met disulfiram ontbreekt.
De bijwerkingen zijn in het algemeen licht en van voorbijgaande aard: gastro-intestinale stoornissen, zoals diarree, misselijkheid, braken en buikpijn, en dermatologische reacties, zoals jeuk, maculopapuleuze uitslag en bulleuze reacties. Het middel heeft geen invloed op de alertheid van de patiënt.
Er zijn geen interacties geconstateerd met diazepam, disulfiram, imipramine of meprobamaat. Een ernstige nierfunctiestoornis vormt een contra-indicatie. Het middel mag niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap.

Plaatsbepaling

Acamprosaat heeft een ander werkingsmechanisme dan disulfiram en zou met name de zucht naar alcohol doen verminderen. Hoewel het geen wondermiddel tegen alcoholisme is, heeft het, voor zover dit over een periode van één jaar bekend is, ten opzichte van placebo een positief effect op het onderhouden van abstinentie. Gegevens over het aanhouden van het effect na staken ontbreken. Het middel dient altijd te worden gecombineerd met psychosociale begeleiding.