Medroxyprogesteroninjecties en atrofie en necrose op de injectieplaats

Achtergrond. Medroxyprogesteron is een progestageen dat onder meer wordt gebruikt voor hormonale anticonceptie. De injecties hebben een langdurige werking na intramusculaire (Depo-Provera®, Megestron®) of subcutane toediening (Sayana®). Depo-Provera® is in Nederland in 1973 geregistreerd, Megestron® in 1984 en Sayana® in 2007. In 2010 werd Depo-Provera® door 63.920 vrouwen gebruikt. Het is bekend dat bij het gebruik van medroxyprogesteroninjecties op de plaats van injectie bijwerkingen, zoals erytheem, urticaria, pruritus en huidpigmentatie, kunnen ontstaan.

Meldingen. Lareb ontving twee meldingen van necrose en vijf meldingen van atrofie op de injectieplaats na toediening van medroxyprogesteroninjecties. Drie meldingen van atrofie hadden betrekking op een subcutane injectie (Sayana®), de twee andere meldingen van atrofie en beide meldingen van necrose op een intramusculaire injectie (Depo-Provera®). De patiënten met necrose moesten in het ziekenhuis worden behandeld. Een 36-jarige vrouw ontwikkelde vier weken na de laatste medroxyprogesteroninjectie necrose (12 x 4 cm) in de bilregio en onderging een necrotomie. Een 34-jarige vrouw bij wie enkele uren na de injectie in haar bovenarm necrose ontstond, moest een huidtransplantatie op die plaats ondergaan.
Bij de vrouwen met atrofie, waarvan de leeftijd varieerde van 16 tot 43 jaar, ontstonden kuiltjes op de plek waar de injectie was gegeven: de bil of het bovenbeen. Bij één vrouw ontstond twee keer een atrofie, zowel na de eerste als tweede injectie. De tijdsduur tussen de injectie en de reactie varieerde tussen de één en twaalf maanden. Bij twee meldingen was dit niet gespecificeerd. Bij drie patiënten was de atrofie niet verdwenen ten tijde van het melden, bij één is de afloop onbekend. Het is niet duidelijk of de atrofie mogelijk samenhangt met een foutief toegediende injectie, waarbij bijvoorbeeld in plaats van intramusculair een subcutane injectie is gegeven.

Literatuur. Na subcutane medroxyprogesteroninjecties zijn reacties op de injectieplaats en atrofie gerapporteerd en in de productinformatie in de Verenigde Staten opgenomen.1 In een casuïstische mededeling wordt bij een 33-jarige vrouw necrose op de injectieplaats beschreven een paar dagen na toediening van een tweede medroxyprogesteroninjectie op dezelfde plaats (m. deltoideus).2 Tevens geven de auteurs in het artikel aan dat één casus van huidnecrose en drie van vetweefselnecrose zijn gemeld in het Verenigd Koninkrijk.

Conclusie. Atrofie en necrose op de injectieplaats kunnen voorkomen na medroxyprogesteroninjecties. Het werkingsmechanisme is onbekend. Deze bijwerkingen worden niet vermeld in de productinformatie van Depo-Provera® en Megestron®.3 4 De productinformatie van Sayana® is recent aangepast en hierin wordt atrofie op de injectieplaats wel als mogelijke bijwerking gemeld.5



1. Productinformatie medroxyprogesteron (Depo-subQ Provera®), via: http://dailymed.nlm.nih.gov, DailyMed.
2. Clark SM. Acute necrotic skin reaction to intramuscular Depo-Provera. Br J Dermatol 2000; 143: 1356-1357.
3. Productinformatie medroxyprogesteron (Depo-Provera®), via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.
4. Productinformatie medroxyprogesteron (Megestron®), via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.
5. Productinformatie medroxyprogesteron (Sayana®), via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.

U wordt verzocht bijwerkingen te melden aan het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Meldingsformulieren kunt u vinden in het Farmacotherapeutisch Kompas, op www.lareb.nl en als bijlage bij het Geneesmiddelenbulletin.

Auteurs

  • Lareb